Gagnsemi býflugna:

Býflugur teljast til húsdýra og aðalframleiðsla þeirra er hunang og vax, einnig hefur nytsemd býflugnanna varðandi frjóvgun aukist verulega , auk þess að menn eru farnir að nýta troðkítti þeirra (propolis) og fóðurvökva drottningarlirfa (royal jelly) og einnig eitur úr eiturbroddi.

 

Hunangsframleiðsla á hvert bú hefur aukist frá 10,8kg 1920 í 37,1 kg 1983 í Svíþjóð

 

Hunangsframleiðsla í heiminum.

Býfl.rækt er stunduð svo að segja í öllum löndum þar sem veður- og gróðurfar leyfir. Það eru eitthvað á milli 40-50millj. bú í heiminum og fjöldi býfl. ræktenda eru á milli 5-6millj. Hunangsframleiðslan er rúm 700 000 tonn á ári.

 

 Tafla 1

Umfang bf.ræktar í heimshlutum 1980

 

 

 Í töflu 1 er samanburður á heimsvísu varðandi fjölda búa, meðal-og heildaruppskera á 8unda áratugnum. Þar sem veður-og gróðurfar er best til býfl.rækt er heildaruppskera pr. bú mest og þar geta einstakir býfl.bændur verið með allt að 20þús.bú. Framleiðslukostnaður er eðlilega mun lægri  en í öðrum löndum

 

V.Evrópa ásamt Bandaríkjunum og Japan eru stærstu innflytjendur hunangs enda meðalneysla á mann hæst í þessum löndum.

 

Sjá nýustu tölur um þetta http://www.apiservices.com/databases/honey-market/world_honey.htm

 

Býfl. safna hunangi f.og fr. sem vetrarforða og hunang inniheldur allt sem þær þurfa til lífsviðurværis.

·         Hunang er blanda af vatni(mest 20%)  og sykrungum. Þessar sykurtegundir þurfa ekki að meltast heldur skila sér beint út í blóðið og gefa frá sér hraða orkugjöf án mikillar fyrirhafnar fyrir líkamann.

·          Hunang inniheldur einnig steinefni (u.þ.b. 5%), meðal annars kalsíum, kalíum, mangan og járn.

·          Köfnunarefnisrík efni eru minna en 1% í hunangi og þar á meðal eru efnahvatar og amínósýrur.

·         Vítamín er litlu magni í hunangi

·         Að auki er í hunangi efni sem getur drepið bakteríur og sveppi og aðrar lífverur eða hindrað vöxt þeirra (inhibiner). Flest þessara efna eru mjög hitanæm og skemmast að mestu leyti ef hiti fer yfir 40gr. í hunanginu.

 

 

 

Þriðja heims löndin eru líklega stærstu hunangsframleiðendur, enda kemur þaðan stór hluti hunangs þess sem er fluttur inn til V-Evrópulandanna og eru Mexico, Kína, Argentína og Austantjaldslöndin stærstu útflytjendur hunangs. Líklega er heildaruppskera hæst í Vestur Evrópu enda notað íbúar þeirra landa  mest allra hunang.

.

 

Vax er fitutegund, gul að lit sem bráðnar við um 63°C  og fæst úr búum með því að bræða vaxkökurnar sem býfl. hafa byggt. Talið er að hvert bú geti gefið af sér um 0,5 kg/ár af vaxi.

Fyrir iðnað hefur vax þó nokkra þýðingu, oft notað í snyrtivörur s.s. krem, áburði, varaliti, þessu er einnig blandað í bón, rafmagns einangrunarefni og í cire perdue . Hlutverk sitt sem vax í kerti hefur vax býfl. eiginlega tapað hlutverki sínu.

 

 Aðrar afurðir býflugna.

 

Býfl. nota til að þétta op,rifur, loka holum og götum og annað slíkt. Hráefni sækja býfl. í formi harts eða trjákvoðu blóma og frá trjám. Troðkítti er notað til að framleiða fiðlulakk og á seinni árum hafa heilsubúðir verið að selja þetta sem lyf fyrir allrahanda sjúkdómum .

Er það eitur sem bf framleiðir í eiturkirtli sínum og sprautast út við stungu bf. Í aldanna rás hafa menn notað stungu býfl. til að minnka þrautir vegna gigtarsjúkdóma og á nokkrum stöðum í heiminum býfl. eitur notast sem lyf innan skottulækninga.

Býfl. eitur veldur losun á kortisóni í líkama frá nýrnahettum og kortisón er bólgueyðandi hormón.

Efnið er notað sem „kraftaverkalyf“  en er ekki viðurkennt lækningarmeðal, en selst dýrt í ýmsum heilsubúðum.

 

 

Þó býfl. sé ein af nokkrum skordýrum sem frjóvgar blóm að þá er fjöldi þeirra og tíðni heimsókna í blóm sem skiptir máli. Býfl. eru mikilvægust skordýra fyrir hve trúar þær eru sínu hlutverki og flækjast ekki á milli mismunandi blómategunda þ.e.a.s.    hún flýgur aðeins á eina tegund blóma svo lengi sem sú tegund gefur af sér eitthvað af nektar eða frjókorni, það veldur því að frjóvgun plantna innan sömu tegundar er borgið og veldur eðlilegri myndun ávaxta, berja  eða fræjum.  Hunangsflugur ( humlur) og önnur blómsækin skordýr sýna alls ekki slíka hollustu til þeirra blóma sem þær sækja til.

Mikilvægi býfl. lýsir sér í eftirfarandi tölum ; að í einni einustu býkúpu geta alltaf orðið 4millj. flugferða á ári og í hverri flugferð eru heimsótt um 100 blóm sömu tegundar.

Á erlendri grund hafa býfl. bændur af því einmitt þó nokkrar tekjur að leigja bú til frjóvgunar svo sem á epla-, appelsínu- og berjaræktunar svæðum þar sem verulega munar um frjóvgun býfl..