Frjókorn

Eru kynfrumur plantna (karlkyns). Til að frjóvgun geti átt sér stað verða frjókornin að flytjast milli plöntu til annarar af sömu ætt svo kölluð krossfrjóvgun. Einnig getur frjóvgun gerst innan sömu plöntu svo kölluð sjálffrjóvgun. Krossfrjóvgun getur gerst með tilstuðlan skordýra, vinds sem blæs frjókornum milli plantna eða við titring svo frjókornin dreifist á þann hátt. Fræðigreininn um frjókorn heitir palyngologi

Samsetning frjókorna

Bee pollen has been considered to have the following nutrients: Býflugna frjókorn eru ekki einsleit, né auðveldlega skilgreind afurð enda kominn  frá fjölda mismunandi plantna einstök fyrir hverja staðsetningu og tímabil en eru talin innhalda  eftirfarandi næringarefni.

Eggjahvíta (prótein) um 24%

Kolvetni um 27% (ff fructosa og glucosa) nektar sem bf nota sem „lím“ þegar þær safna því saman í frjókörfurnar á aftur fótum sínum

Fita  5% sem er að mestu úr olíukenndri hulu frjókorna og er að mestu ómelltanlegt hjá mönnum.

Vitamins: Provitamin A, B-1 Thiamin, B-2 Riboflavin, B-3 Nancin, B-5, B-6 Pyridoxine, B-12 (cyanocobalamine), Pantothenic acid, Vitamin C, F, Vitamin D, Vitamin E, Vitamin H, Vitamin K, Vitamin PP, Folic Acid, Choline, Inositol, Rutin. Vítamín( stærsti hlutinn eru B vítamín) Provitamin A (sem umbreytast í a-vítamín í líkama), B-1 Thiamin, B-2 Ríbóflavín, B-3 Niancin, B-5, B-6 Pyridoxine, B-12 (cyanocobalamine), Pantothenic sýra, vítamín C (í litlu magni), D-, E og,  K-vítamín ( þessi 3 fituleysanlegu vítamín eru í mjög litlu eða engu magni í frjókornum), fólin sýru, Choline, Inositol, Rutin.

Minerals: Calcium, Phosphorus, Potassium, Iron, Copper, Iodine, Zinc, Sulfur, Sodium, Chlorine, Magnesium, Manganese, Molybdenum, Selenium, Boron, Silica, and Titanium. Steinefni: Kalk, fosfór, kalíum, járn (hlutfallslega mikið), kopar, joð, sink, Brennisteinn, natríum, klór, magnesíum, mangan, Mólýbden, Selen, bór, Silica, og Títan.

Other: Amino Acid, Carbohydrates, Fatty Acids, Enzymes & Co-Enzymes, Fats.

Bee Pollen contains at least 22 amino acids, 18 vitamins, 25 minerals, 59 trace elements, 11 enzymes or co-enzymes, 14 fatty acids, 11 carbohydrates and approximately 25 % protein. Bf frjókorn inniheldur að minnsta kosti 22 amínósýrur ( sem eru byggingakubbar eggjahvítu), 18 teg. vítamína, 25 mism. steinefni, 59mism.  snefilefni, 11 teg. ensíma eða co-ensím, 14 teg. fitusýrur, 11 teg. kolvetni og um 25% prótein. Bee pollen is extremely rich in carotenes, which are metabolic precursors of vitamin A. It is also high In B complex and vitamins C, D, E and Lecithin. Bf frjókorn  eru mjög rík af karótín, sem eru forstig A- vítamíns. Það er einnig mikið af B-vítam.flókin og vítamín C, D, E og Lesitín. Bee pollen contains over 50 % more protein than beef, yet its fat content is very low. Bf.frjókorn inniheldur yfir 50% meira prótein en nautakjöt, en fitu innihald þess er mjög lágt. It is also an excellent vegetarian source of protein typically possessing more of the essential amino acids, pound for pound, than animal proteins like meat, eggs, and dairy products. Það er sem sagt framúrskarandi  uppspretta próteina og fremri dýraafurðum hvað varðar fjölbreytileika. Auk innihalds þess af vítamínum, steinefnum og snefilefnum.

Notkun sem næringarefni

Þó nokkur hluti frjókorns er þó okkur mönnum ómeltanlegur. Það inniheldur hlutfallslega mikið magn af forstigum A-vitamíns, járni, B1-, B2-, B3-og B6-vítamín, zink, kopar, mangan, fólinsýru og biotini.

Aukaverkanir

Eru helst óþægindi frá meltingarfærum s.s. magaverkir niðurgangur en einnig kláði í munni og koki. Óalgengt en kemur fyrir hjá einstaka er  höfuðverkur, slappleiki, almennur kláði, þreyta og astmaeinkenni

Notkun innan óhefðbundinna lækninga er td við langvarandi bólgu í blöðruhálskirtli (ff talið vera hið mikla magn zinks )

Söfnun frjókorna frá bf

Er framkvæmd með sk frjókornagildrum þar sem bf skríður í gegnum stjörnulaga göt við flugopiðDaily use of pollen also ensures an intake of the more obscure, yet essential trace minerals that may be lacking from commercially grown produce and are often not included in vitamin mineral supplements. og frjókornakögglarnir skrapast af við þetta og detta niður í hólf sem síðan er fjarlægt.

Í Kína eru framleidd u.þ.b. 500 tonn árlega

 Hér kemur listi sem ég fann á vefnum um innihald frjókorna

Troðkítti (propolis)

      Propolis = troðkítti er blanda trjákvoðu sem bf safna frá brumi plantna, „sári“ trjáa  eða öðrum hlutum jurtaríkisins Það er notað sem lokun fyrir óæskileg opin rými í búinu. Propolis er troðið í rifur sem eru u.þ.b. 6,35 millímetri eða minni, en stærri rými eru yfirleitt fyllt með vaxi. Einnig eru allir innviðir búsins þar með taldar vaxkökurnar,  smurðir með því. Litur troðkíttis er mismunandi eftir uppsprettu kvoðunnar, algengast er dökk brúnt, það er klístrað viðkomu í og yfir stofuhita. Við lægri hitastig verður það hart og mjög stökkt.

Orðið er dregið af grísku (latneska?) orðunum pro- fyrir framan og polis (πόλις) –borg sem bendir eiginlega til þeirrar notkunar sem upprunalega var greind sem notkun þess, sem sagt að minnka flugopið.

Gagnsemi

Í margar aldir töldu bý ræktendur að bf lokuðu búunum sínum með troðkítti til að vernda búin fyrir veðri og vatni. En 20. aldar rannsóknir hafa leitt í ljós að bf þrífast og dafna betur , með aukinni loftræstingu yfir vetrarmánuðina á flestum tempruðu svæðum í heiminum.

Það er nú talið að troðkítti:

1.    styrkja stöðugleika í kúpunni

2.    dragi úr  titring

3.    gera búið auðverjanlegra með lokun auka inngönguleiða (flugopa)

4.    koma í veg fyrir sjúkdóma og aðgengi sníkjudýr(ss maura) að búinu, og til að hamla bakteríu vexti.

5.    Kemur í veg fyrir rotnun inni í búinu.Bf bera yfirleitt úrgangur út úr og frá búinu. En ef lítil mús til dæmis kemst inn í búið og deyr  þar, ná bf ekki bera hræið út í gegnum flugopið þá reyna þær í stað þess að innsigla hræið í troðkítti og þannig smyrja það og gera það lyktarlaust og skaðlaust.

Það er ff samsett úr polymerum (löngum kolefna sameindum). Samsetning er breytileg frá búi til bús, svæði til svæðis, og milli tímabils til tímabils. Venjulega er það dökk brúnt á litinn, en það má finna í grænu, rauðu, svörtu og hvítu litbrigði, allt eftir uppruna kvoðunnar  í tilteknu búi og svæði. Bf eru tækifærissinnaðar, safna saman því sem þær þurfa frá fyrirliggjandi uppsprettum og nákvæmar greiningar sýna að efnasamsetningin er  talsvert breytileg milli svæða, ásamt gróðri. Á svæðum í norður tempruðu loftslagi, til dæmis, þar sem bf  safna kvoðu úr trjám eins og ösp og barrtrjám er mikið af flavonidum (efni sem innihalda keton (sem eru efni sem innihald kolefnis=súrefnistengingu tengt 2 öðrum kolefnis eindum auk annarra atóma)) inniheldur troðkítti um 50 efnisþætti, einkum trjákvoðu og ilmkvoðu úr jurtaríkinu (50%),jurtavax (30%), ilmkjarnaolíur (10%), og frjókorn (5%).

Stundum safna bf þéttiefni framleitt af manninum, þegar aðrar uppsprettur eru erfiðari að ná. Eiginleika troðkíttis ráðast frekar af uppsprettu þess og til hvers það er notað í búinu en öðru Þess vegna er propolis  selt með mismunandi virkni í huga sem „lyf“. En áræðanleiki slíkra fullyrðinga er mjög hæpinn

Notkun innan óhefðbundinna lækninga

Propolis er markaðssett sem heilsubúðum innan óhefðbundinna lækning með vísan til jákvæðra áhrifa á heilsu manna.

Skottulæknar  nota propolis til að draga úr ýmsum kvillum , þar á meðal bólgusjúkdómum,  veiru-sjúkdómur,sárum og,  brunasárum.

Propolis er einnig talið styrkja hjartað, styrkja ónæmiskerfið og minnka líkurnar á augnvagli og sem meðhöndlun við hálssærindum.

 Propolis sogtöflur og í drykkjarformi (tinktura)  má kaupa í mörgum löndum. Það hefur verið notað sem meðhöndlun við ofnæmi en getur valdið alvarlegu ofnæmi ef notandinn er viðkvæmur fyrir f bf stungu eða öðrum afurðum býflugna.

Í læknisfræðilegum rannsóknum hefur propolis sýnt eftirfarandi :

Sem sýkladrepandi

Það fer eftir samsetningu þess, en propolis getur  sýnt ef borið á td sýkt sár staðbundið, kröftug gerla og sveppadrepandi áhrif.

Sem mýkjandi smyrsl

Rannsóknir sýna einnig að það getur verið árangursríkt í meðferð húðbruna. 

Sem hvetjandi f ónæmiskerfið

Propolis sýnir einnig immunomodulatory áhrif.

Sem tannverndandi efni

Propolis er viðfangsefni rannsókna innan tannlækninga, þar eru nokkrar vísbendingar um að propolis geir virkað verndandi gegn tannskemmdum og annars konar sjúkdómum í munni, vegna sýkladrepandi eiginleika þess

Sem æxlis-hemjandi efni

 Í rannsóknum á músum

Sem staðdeyfandi  

á húð eða slímhúð( 50 sinnum virkara en venjulegt staðdeyfilyf)

Slakandi f slétta vöðva í meltingarfærum

Á hljóðfæri

Propolis er notað á viss hljóðfæri sem lakk eða gljákvoða til að draga fram æðar í viðnum og var að sögn nota af Antonio Stradivari (fiðlusmiði)

Í mat

Propolis er notað af sumum tyggigúmmí framleiðendur til að gera Propolis Gum.

•  Apamin eykur kortisól  framleiðslu í nýrnahettum og er vægt taugaeitur.
•          Adolapin er  2-5% af peptíðunum, virkar sem bólgueyðandi og verkjastillandi því það hemur             cyclooxigenasa.
•  
•  Phospholipasi  A2 er 10-12% af peptíðum og er það mest skaðlegi hlutinn af eitrinu. Þetta er efnahvati sem brýtur niður phospholipid sem frumu-himnur eru gerðar úr. Það lækkar blóðþrýsting og hindrar blóð storku. Phospholipase A2 virkjar arachinodic sýru sem umbrotnar í cyclogenasa efnaskiptaferli og myndar prostaglandin.  Prostaglandin stjórna bólgu svari líkamans.
• Hyaluronidasi err 1-3% af peptíðunum, veldur útvíkkun á háræðum og þannig aukinni útbreiðslu bólgu.

• Histamin er 0,5-2% peptíða og tekur þátt í ofnæmissvari.
•  Dópamin og og noradrenalin( sem eru taugaboðefni)  eru 1-2% af peptíðunum og valda aukningu á hjartsláttartíðni.
• Proteasa-hemlarr eru 2% og virka sem bólgueyðandi efni og stöðva blæðingu.

Býflugnavax

Þau efni sem bf. framleiðir sjálf eru royal jelly og bf.eitur auk vax

Upprunalega var það talið myndað í blómum eða framleitt úr frjókorni, en 1744 uppgötvaði H. C. Hornbostel að bf framleiddu það sjálfar í vaxkirtlum sínum á búk. Blómasykri er breytt á mjög orku kræfan hátt í vax. Við 14 daga aldur eru bf komnar með þroskaða vaxkirtla og geta byrjað myndun vax.  Vax er mjög dýrmætt bf því mikið hunang sem annars myndi nýtast sem fæða er „eytt“ í framleiðslu vax. Þess vegna er vaxið nýtt og endurnýtt í ríkum mæli af bf..

Vistfræði vax

Nýtni hlutfallið er um 0,05 þ.e. úr 1 g af hunangi geta bf  framleitt um 0,05 g af vaxi. Þetta u.þ.b. 18:1 ummyndunar hlutfall er vegna flókins orku kræfs efnaferils. Úr  1 g af vaxi er hægt mynda 20 cm2 tveggja hliða vaxköku og það þarf um 55 g af vaxi til að rýma 1 kg af þroskuðu lokuðu hunangi.

30000 flugna bú vegur u.þ.b. 2,4-3,6 kg. Kökurnar sem þær sitja á þekja u.þ.b. 2,5 m2(á báðum hliðum) og eru tómar um 1,4 kg og innihalda um 100,000 hólf sem þurfa 25 kg f sykrungum til myndunar þessa vax.  Vax til að mynda 7100 hólf vegur um 100 g. Vaxflagan sem bf frá hverjum kirtli í senn vegur aðeins 1,1 mg þannig að 910,000 st. Þarf í 1 kg af vaxi.

Eðlis- og efnafræðilegir þættir.

Efnaformúlan bývax er C ₁₅ H ₃₁ COOC ₃₀ H ₆₁

Eðlismassi vax er 0,95 og bræðslumark 62-5°C litur vaxflögunnar  er skærhvítur en við vinnslu bf og þegar það er komið í notkun (sem klakhólf eða fóðurgeymsla) verður það gult eða gulbrúnt og nokkurra ára gamalt vax getur verið brúnt-svart.

Það er óuppleysanlegt í vatni en leysist auðveldlega upp í lífrænum leysiefnum.

Bf.vax er flókin blanda fituefna (lipida) og kolvetna  og inniheldur monoestera (35%), kolvetni (14%), diestera (14%),  triestera(3%), hydroxymonoestera(4%), hydroxypolyestera (8%), fríar fitusýrur, (12%), estersýru (1%), polyestersýrur (2%) frítt alkohol (1%) og óþekkt efni ((6%) eru talin vera propolis frjókorn og litarefni).

Notkun

Framboð af vaxi/hunangi á heimsvísu er  1/55.

Mest notkun af bf.vaxi er í snyrtiiðnaðinum ff. Í andlitskrem, áburði, krem og varasalva . Vax er einnig mikið notað í kertaframleiðslu, í lyfjaiðnaði og sem áburð á allskonar trévörur auk í sælgætisiðnaði.

Drottningarhunang (royal jelly)

Sykrungar eru í sama magni og í hunangi fructosi (6%), glucosi (4,2%), sucrosi (0,3%) og aðrir sykrungar (0,5%).

Býfl. og ungviði sem fæða f  manneskjur